Yüksek gerilim şalt tesisleri, trafo bakımı, çatı/arazi GES kurulumu, kompanzasyon ve yasal işletme sorumluluğuna dair merak ettiğiniz tüm teknik detayları uzman mühendislerimiz yanıtladı.
DGA (Dissolved Gas Analysis) testi, transformatörün iç yapısında meydana gelen elektriksel ve termal arızaları (arklanma, kısmi deşarj, aşırı ısınma) transformatör devre dışı kalmadan çok önce tespit eder. İzolasyon yağında çözünen hidrojen (H2), metan (CH4), etilen (C2H4) ve asetilen (C2H2) gibi gazların konsantrasyonları IEC 60599 ve IEEE C57.104 standartlarına göre analiz edilerek trafonun patlama veya yanma riski önceden engellenir.
IEC 60156 standardına göre, işletmedeki transformatörlerin izolasyon yağı delinme gerilimi standart elektrotlar arasında minimum 30 kV / 2.5 mm olmalıdır. Yeni doldurulan veya tasfiye edilmiş yağlarda ise bu değerin 60-70 kV seviyesinin üzerinde olması beklenir. 30 kV altına düşen yağlar acil olarak vakumlu tasfiye (degazifikasyon ve dehidrasyon) işlemine tabi tutulmalıdır.
Bucholz rölesi, yağ genleşme deposu ile trafo ana kazanı arasına yerleştirilen mekanik ve hidrolik bir koruma elemanıdır. Trafo içinde sargı kısa devreleri veya izolasyon bozulması sonucu gaz çıkışı meydana geldiğinde rölenin birinci kademe şamandırası alarm verir; ani ve şiddetli yağ akışında (ciddi dahili arıza durumunda) ise ikinci kademe açılarak yüksek gerilim kesicisini milisaniyeler içinde açtırır ve trafoyu korur.
SF6 (Kükürt Hekzaflorür) gazı, ark söndürme ve dielektrik yalıtım amacıyla kullanılır. Kesici manometresindeki gaz basıncı alarm seviyesine (genellikle 0.55 MPa) indiğinde derhal kaçak dedektörleri ile sızdırmazlık kontrolleri yapılır. Basınç kilitlenme (lockout) seviyesine inerse kesicinin açma-kapama yapması kilitlenir; bu aşamada sistem kontrollü biçimde devre dışı bırakılıp gaz ikmali ve conta revizyonu gerçekleştirilir.
Devreye alma öncesinde: 1) Sargı izolasyon direnci (Megger 2.5/5 kV) ve Polarizasyon Endeksi (PI), 2) Sargı DC direnç ölçümleri (mikroohm seviyesinde), 3) Dönüştürme oranı ve polarite testi (TTR), 4) Koruma rölelerinin primer ve sekonder akım/gerilim enjeksiyon testleri, 5) Kesici açma-kapama eşzamanlılık (timing) testleri ve 6) Topraklama empedans ölçümleri eksiksiz tamamlanarak TEİAŞ/TEDAŞ formatında raporlanır.
5.1.h maddesi; tüketim tesisinin bağlantı gücüne kadar çatı ve cephe uygulamalarında ihtiyaç fazlası enerjinin şebekeye satışı veya mahsuplaşması esasına dayanır. Süreç: Dağıtım şirketine çağrı mektubu başvurusu, bağlantı anlaşması, TEDAŞ proje onayı, kurulum, kabul heyeti denetimi ve sistem kullanım anlaşması aşamalarından oluşur. Nur Enerji bu sürecin tamamını anahtar teslim yönetmektedir.
Çatı GES projelerinde en kritik aşama binanın statik taşıma kapasitesidir. Fenike Şirketler Grubu inşaat ve mühendislik kadromuzla birlikte mevcut çatının kar yükü, rüzgar yükü ve ilave panel-konstrüksiyon ağırlığı (12-16 kg/m²) modellenir. Gerekli görülen aşık ve kolon bölgelerinde güçlendirme projeleri hazırlanarak fabrika yapısının deprem ve emniyet güvenliği garanti altına alınır.
Dizi inverterler; panellerin küçük gruplar halinde doğrudan bağlanmasını sağlar, çoklu MPPT sayesinde gölgelenme kayıplarını minimize eder ve arıza durumunda santralin sadece küçük bir kısmı etkilenir; bakımı ve değişimi kolaydır. Merkezi inverterler ise megawatt üzeri büyük düz arazi santrallerinde tek merkezden yüksek güç dönüşümü sağlayarak yatırım maliyetini optimize eder.
Türkiye'nin güneş radyasyon kuşağına, fabrikanın elektrik tüketim tarifesine ve seçilen yüksek verimli (N-Type TOPCon / HJT) panel teknolojisine bağlı olarak, endüstriyel çatı GES projeleri güncel enerji maliyetleriyle ortalama 3.5 ila 4.5 yıl arasında kendini amorti etmektedir. Tesisin kalan 25+ yıllık ömründe ise neredeyse sıfır maliyetli elektrik üretilmektedir.
Termal İHA denetimi, güneş panellerindeki hücre çatlakları, baypas diyot arızaları ve aşırı ısınan "hot-spot" noktalarını santrali durdurmadan anında tespit eder. Hot-spot noktaları erken teşhis edilmediğinde panelin yanmasına ve yangın riskine yol açabilir; düzenli termal tarama santral üretim verimliliğini %5-10 oranında artırır.
Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği Madde 24 ve TMMOB EMO yönergeleri gereğince; 1 kV üstü yüksek gerilim transformatör merkezi, ana indirici şalt sahası veya hücreleri bulunan tüm kamu, organize sanayi, fabrika, ticari işletme ve toplu konutların yetki belgeli bir Serbest Müşavir Mühendis (SMM) ile sözleşme yaparak YG İşletme Sorumluluğu hizmeti alması kanunen mecburidir.
YG İşletme Sorumluluğu sözleşmesi bulunmayan tesislerde; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişlerince ağır idari para cezaları uygulanır, olası bir iş kazasında işletme yönetimi doğrudan asli kusurlu sayılarak Türk Ceza Kanunu kapsamında cezai yaptırımlarla karşılaşır. Ayrıca dağıtım şirketleri tarafından can güvenliği gerekçesiyle tesisin enerjisi kesilebilir ve sigorta şirketleri hasar ödemesi yapmaz.
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği uyarınca işletmelerin topraklama tesisatı, trafo gövde/koruma topraklaması ve paratoner ölçümleri yılda en az 1 kez kalibreli cihazlarla ölçülüp EMO tescilli mühendislerce raporlanmalıdır. Bu raporlar olası denetimler için İSG dosyasında ve işletme sorumluluğu defterinde 5 yıl süreyle muhafaza edilmelidir.
LOTO (Kilitleme-Etiketleme), hatta yanlışlıkla enerji verilmesini önleyen hayati bir güvenlik protokolüdür: 1) Kesici açılır ve yay boşaltılır, 2) Ayırıcı açılarak gözle kontrol edilir, 3) Ayırıcı kolu asma kilit (padlock) ve "Çalışma Var - Enerji Verme" etiketiyle kilitlenir, 4) Ismarlama voltaj dedektörü ile hatta gerilim olmadığı teyit edilir, 5) Seyyar topraklama yapılarak fazlar toprağa bağlanır. Anahtar yalnızca yetkili mühendiste kalır.
EPDK mevzuatına göre kurulu gücü 50 kVA üstü olan abonelerde; aktif tüketimin %20'sini aşan endüktif reaktif tüketim veya %15'ini aşan kapasitif reaktif tüketim cezaya tabidir. Bu oranlardan herhangi biri aşıldığında işletme faturasında ciddi meblağlarda "Reaktif Ceza Bedeli" tahakkuk eder.
Punto kaynak makineleri, presler, vinçler ve asansörler gibi milisaniyeler içinde devreye girip çıkan ani yüklerde klasik kontaktörler yavaş kalır (kontaktör çekme süresi 2-5 saniye). Tristörlü (Zero-Crossing) anahtarlama sistemleri ise kondansatör kademelerini akımın sıfır geçiş noktasında 20 milisaniye içinde devreye alarak ark oluşturmadan anlık kompanzasyon sağlar ve cezayı kesin olarak önler.
Frekans konvertörleri, LED aydınlatmalar ve doğrultucuların şebekede yarattığı 5., 7., 11. harmonik akımları kondansatörlerin empedansını düşürerek aşırı akım çekmelerine ve patlamalarına sebep olur. Kondansatörlerin önüne seri bağlanan rezonans reaktörleri (189 Hz veya 134 Hz), devrenin rezonans frekansını harmonik frekansların altına çekerek kondansatörleri aşırı ısınma ve patlamalara karşı korur.
Aktif Güç Filtresi (Active Power Filter - APF), yükün çektiği harmonik dalgayı anlık olarak DSP işlemcisiyle analiz eden ve şebekeye zıt fazda akım enjekte ederek harmonikleri yok eden ileri teknoloji cihazdır. Toplam Harmonik Bozulma (THD-I) değerini %5'in altına düşürür, nötr iletkeni aşırı ısınmasını önler ve hassas elektronik kartların yanmasını engeller.
IEC 61850, şalt sahası koruma röleleri, RTU ve SCADA arasındaki haberleşmeyi bakır kablo karmaşası yerine yüksek hızlı fiber optik Ethernet altyapısına taşır. GOOSE mesajlaşma mimarisiyle röleler arası koruma sinyalleri 4 milisaniyeden kısa sürede iletilerek aşırı akım ve fider kilitlenmeleri hatasız yönetilir.
SCADA sistemlerimizde; çift onaylı "Select-Before-Operate" (Önce Seç Sonra Çalıştır) mekanizması, IEC 62351 siber güvenlik şifrelemesi ve sahada bulunan mekanik/elektriksel kilitlemeler (interlock) birlikte kullanılır. Saha operatörü lokal bakım moduna aldığında uzaktan komutlar otomatik olarak bloke edilerek can güvenliği korunur.
Akıllı şalt merkezlerimizde; trafo sargı ve yağ sıcaklığı (PT100/Fiber), yağ seviyesi, nem oranı, kısmi deşarj (HFCT/UHF sensörleri) ve vibrasyon seviyeleri sürekli IoT sensörleriyle ölçülür. Anormal bir trend başladığında sistem arıza oluşmadan haftalar öncesinde mühendislerimize otomatik SMS ve e-posta uyarısı gönderir.
Tesis lokasyonu ve proje talebiniz bize ulaştıktan sonra teknik keşif ekibimiz 24 saat içerisinde sahaya intikal eder. Yüksek gerilim hattı güzergahı, trafo gücü veya çatı statik durumu incelenerek 48 saat içinde malzeme listesi, tek hat şeması ve şeffaf birim fiyatlı anahtar teslim keşif özeti işverene sunulur.
Nur Enerji tarafından montajı yapılan tüm yüksek gerilim hücreleri, trafo merkezleri ve GES tesisleri 2 yıl süreyle işçilik ve montaj garantisi altındadır. Ayrıca 7/24 hizmet veren acil müdahale ekibimiz, Ege Bölgesi ve Marmara Bölgesi şantiyelerinde arıza ihbarına en geç 2 ila 4 saat içinde yerinde müdahale garantisi verir.
Nur Enerji, Fenike Şirketler Grubu bünyesinde yer alan mimarlık, yapı denetim, zemin etüdü, mekanik tesisat ve asansör şirketleriyle tam entegre çalışır. Bu sinerji sayesinde trafo binasının betonarmesi, zemin güçlendirmesi, mekanik havalandırması ve elektrik tesisatı tek çatı altında yürütülür; işveren taşeronlar arası koordinasyon sorunlarından kurtulur, projeler takvimden önce teslim edilir.
Tesisin talep gücü (Demand Factor) hesaplanarak dağıtım şirketinden (GDZ, AYEDAŞ, BEDAŞ vb.) ilave güç uygunluk görüşü alınır. Mevcut trafo revizyonu veya daha yüksek kVA gücündeki yeni hermetik/kuru tip trafo temini, hücre tevsii, kablo kesit tahkiki ve TEDAŞ onaylı revizyon projeleri hazırlanarak fabrika üretiminde kesinti olmadan geçiş sağlanır.
İlk adım olarak enerji analizi ve güç kalitesi ölçümü gerçekleştiriyoruz: 1) Reaktif cezaların sıfırlanması, 2) Çatı GES ile gündüz tüketiminin güneşten karşılanması, 3) Trafo boşta çalışma kayıplarının azaltılması ve 4) Verimli motor/sürücü entegrasyonu ile sanayi tesislerinde elektrik faturalarında %40 ila %70 oranında tasarruf sağlıyoruz.
Mühendislik ekibimiz projenize özel şartname ve teknik sorularınızı 24 saat içinde yanıtlasın.
Nur Enerji ve Mühendislik olarak; sanayi tesisleri, şantiyeler ve Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) için yüksek gerilim trafo kurulumu, nakil hatları ve kesintisiz jeneratör şebeke projelerini anahtar teslim hayata geçiriyoruz.
Mühendislik ekibimizden hemen ücretsiz keşif ve teklif talep edin!